Tác giả: TS. Nguyễn Thuý Lan Chi – Nhà sáng lập – Viện trưởng SHERI
              TS. Nguyễn Hữu Thiện – Giảng viên SHERI

Trong bối cảnh xã hội hiện đại vận hành với tốc độ ngày càng cao, con người liên tục đối mặt với áp lực công việc, dòng thông tin lớn và yêu cầu thích nghi không ngừng. Việc duy trì trạng thái bận rộn kéo dài có thể làm suy giảm khả năng nhận diện nhu cầu thể chất, cảm xúc và tinh thần của chính mình. Bài viết thảo luận khái niệm “sống chậm” dưới góc nhìn phát triển con người và “wellbeing”. Sống chậm không đồng nghĩa với giảm năng suất hay từ bỏ mục tiêu, mà là năng lực chủ động tạo ra những khoảng dừng cần thiết để quan sát, phục hồi và điều chỉnh. Từ góc nhìn của SHERI, biết chậm lại và lắng nghe bản thân là một phần quan trọng của hành trình hiểu mình và sống có giá trị.

1. CUỘC SỐNG HIỆN ĐẠI_VÒNG XOAY CỦA SỰ VỘI VÀNG.
Cuộc sống hiện đại với tốc độ ngày càng nhanh, đòi hỏi con người hoạt động, tiếp nhận thông tin và giao tiếp ở nhịp độ cao hơn. Việc chuyển đổi nhanh chóng giữa các nhiệm vụ, thậm chí khi công việc chưa hoàn thành, tâm trí đã nghĩ đến việc tiếp theo đã trở nên phổ biến. Trạng thái “luôn bận rộn” không chỉ là hiện thực mà còn được xem như biểu hiện của sự nỗ lực, trách nhiệm và thành công trong nhiều môi trường làm việc hiện nay.

Tuy nhiên, từ góc độ khoa học và sức khỏe tâm lý, việc duy trì trạng thái vận hành liên tục như vậy đặt ra nhiều thách thức. Một nghiên cứu về ảnh hưởng của sự bận rộn nhận thức cho thấy, dù bận rộn có thể kích thích nhu cầu kiểm soát và tạo ra mong muốn “tiêu dùng hoài niệm” như một cách bù đắp, trạng thái này cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần và thể chất nếu không có sự tự chủ phù hợp trong việc quản lý thời gian và công việc (Huang et al., 2026).

Ngoài ra, những kỳ vọng xã hội và văn hóa về việc phải bận rộn liên tục có thể tạo ra áp lực lớn, đặc biệt là trong môi trường làm việc, nơi sự bận rộn được xem như chuẩn mực của sự hiệu quả và thành công. Nghiên cứu trước đó choa thấy nam giới trong xã hội phương Tây luôn cảm thấy áp lực để đáp ứng kỳ vọng/hình ảnh đó, và một số xuất hiện dấu hiệu tiêu cực liên quan đến sức khoẻ tinh thần như lo âu, căng thẳng và đôi khi là trầm cảm do cảm giác “không bận” bị coi là thất bại hay yếu kém mang lại (Festini, 2022; Lashewicz et al., 2020).

Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì hiệu quả làm việc liên tục và sự bền vững của trạng thái bận rộn mà không có các khoảng thời gian phục hồi. Các nghiên cứu cho thấy sự bận rộn vừa phải, kèm theo sự tham gia tích cực vào các hoạt động tinh thần, xã hội và thể chất, có thể mang lại lợi ích về mặt nhận thức, tăng cường trí nhớ và khả năng xử lý thông tin, đặc biệt ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, cần có sự điều tiết, vì áp lực bận rộn kéo dài mà không nghỉ ngơi có thể gây phản tác dụng, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể (Festini et al., 2016).

Thực tế, sự bận rộn không chỉ bao gồm các hoạt động vật lý mà còn có thành phần tâm lý/tinh thần quan trọng. Một môi trường làm việc hoặc sinh hoạt tạo ra cảm giác bận rộn có thể gây ra áp lực cả về thể chất lẫn tinh thần, khiến con người không có thời gian để nghỉ ngơi, suy ngẫm (phản tư) hay nhận diện các tín hiệu cảnh báo từ cơ thể và tâm trí (Thompson et al., 2008). Trong điều kiện này, khả năng “lắng nghe” và chậm lại để phục hồi sức khỏe tinh thần và cảm xúc trở nên vô cùng cần thiết.

Đó chính là lý do mà khái niệm “sống chậm” ngày càng được quan tâm trong các chủ đề liên quan đến sức khỏe, sự cân bằng cuộc sống, và phát triển bền vững của con người. “Sống chậm” không chỉ là đưa nhịp sống về trạng thái dễ chịu hơn mà còn giúp con người nhận diện các nhu cầu phục hồi, tăng cường khả năng tự nhận thức, giảm stress và duy trì sự ổn định về tinh thần. Từ đó, chúng ta có thể cân bằng giữa nhịp độ công việc, tiếp nhận thông tin và các hoạt động giúp duy trì lòng tự trọng, khả năng ứng phó, và sự kết nối xã hội (Kemp et al., 2023; Orth & Van Wyk, 2022).

2. SỐNG CHẬM KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ “SỐNG CHẬM CHẠP”
Một trong những hiểu lầm phổ biến là xem sống chậm như sự giảm tốc trong mọi hoạt động hoặc thiếu đi động lực phát triển. Thực tế, sống chậm nên được hiểu là khả năng chủ động điều chỉnh nhịp sống để con người có đủ không gian quan sát, cảm nhận và đưa ra lựa chọn phù hợp hơn. Như vậy, sống chậm không phải là sự mâu thuẫn với năng suất hay tinh thần trách nhiệm, mà là một phương thức giúp tăng cường hiệu quả làm việc và sức khỏe tinh thần.

Nghiên cứu về trách nhiệm cá nhân tại nơi làm việc cho thấy cảm nhận trách nhiệm của cá nhân được tăng cường khi người lao động cảm thấy kiểm soát và ý nghĩa trong công việc của mình, đồng thời được kỳ vọng rõ ràng từ cấp trên (Dose & Klimoski, 1995; Rahaman et al., 2025). Điều này cho thấy chúng ta vẫn có thể duy trì tinh thần trách nhiệm và làm việc tích cực mà không cần phải hoạt động liên tục ở tốc độ cao, mà có thể tạo ra những khoảng dừng chủ động để tái tập trung và duy trì hiệu suất.

Vai trò mindfulness ngắn hạn
Việc tạo ra những khoảng dừng, dù rất ngắn như vài phút chú tâm vào hơi thở, một bữa ăn không sử dụng điện thoại, một lúc vận động hay một cuộc trò chuyện với sự hiện diện thực sự, chính là biểu hiện của “mindfulness” – sự nhận biết và hiện diện trong từng khoảnh khắc. Mindfulness không yêu cầu thời gian dừng lại dài mà nhấn mạnh đến chất lượng của sự nhận biết và tình trạng có mặt của cá nhân tại thời điểm đó (Sehgal & Kaur, 2024).

Và việc thực hành mindfulness như vậy đã được chứng minh có tác động tích cực đến khả năng kiểm soát căng thẳng, phát triển kỹ năng sống bền vững và cải thiện sự tự nhận thức (Sehgal and Kaur, 2024). Hơn nữa, mindfulness cũng liên quan đến khả năng cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân, từ đó nâng cao hiệu quả làm việc và sự thỏa mãn công việc (Rahaman et al., 2025).

Lợi ích tâm lý và hiệu quả công việc của mindfulness ngắn hạn
Các nghiên cứu cũng cho thấy việc tập trung vào hơi thở hoặc các thực hành tương tự giúp nâng cao sự chú ý và sử dụng hiệu quả tài nguyên chú ý của não bộ, từ đó cải thiện hiệu suất thực thi các nhiệm vụ đòi hỏi sự tập trung cao như theo dõi nhiều đối tượng và tin nhớ không gian (Schöne et al., 2018). Ngoài ra, mindfulness ngắn hạn cũng tăng cường cảm nhận ý nghĩa cuộc sống và khả năng phục hồi tâm lý, giúp cá nhân tạo ra sự bền bỉ và cân bằng tinh thần, đặc biệt trong các tình huống stress cao hoặc áp lực công việc (Harris et al., 2025).

Sống chậm không trái ngược với năng suất

Sống chậm được hiểu như việc có ý thức điều phối nhịp sống, bao gồm việc biết dừng lại để hiện diện, nhận biết trạng thái bản thân và lựa chọn cách ứng xử phù hợp. Điều này không đồng nghĩa với việc giảm năng suất hay mất động lực mà ngược lại, nó giúp duy trì sự tập trung bền vững, nâng cao kỹ năng tự quản lý và trách nhiệm trong công việc, cũng như cải thiện sức khỏe tinh thần.

Ví dụ, một người có thể vẫn làm việc tích cực và trách nhiệm nhưng biết cách tạo ra những khoảng dừng ngắn để tăng cường khả tập trung lại, giảm căng thẳng, và tái tạo năng lượng cho các công việc tiếp theo (duy trì hiệu suất cao trong công việc) (Sehgal and Kaur, 2024; Rahaman et al., 2025).

3. MỐI LIÊN HỆ GIỮA “THỂ CHẤT” VÀ “TINH THẦN”
Chúng ta thường tự nhủ: “Mình vẫn ổn.” và tiếp tục làm việc. Ở góc độ phát triển con người, câu hỏi quan trọng không chỉ là: “Mình có đang làm việc hiệu quả không?”, mà còn là: “Mình đang sử dụng và phục hồi năng lượng của mình như thế nào?”. Bởi khả năng đi đường dài không chỉ phụ thuộc vào năng lực chuyên môn, mà còn phụ thuộc vào sức khỏe thể chất và khả năng duy trì trạng thái tinh thần phù hợp.

Mối liên hệ giữa thể chất và tinh thần thể hiện rõ sự thống nhất chặt chẽ trong cơ thể con người, trong đó trạng thái của thể chất có ảnh hưởng mạnh mẽ đến tinh thần và ngược lại. Khi thể chất mệt mỏi kéo dài, khả năng tập trung, điều chỉnh cảm xúc và ra quyết định của con người sẽ bị suy giảm. Ngược lại, áp lực tâm lý hay căng thẳng kéo dài cũng biểu hiện ra qua các thay đổi vật lý như giấc ngủ không sâu, thiếu năng lượng, trạng thái căng thẳng và giảm khả năng phục hồi. Điểm quan trọng là cơ thể thường gửi các tín hiệu cảnh báo trước khi người ta ý thức được vấn đề của bản thân, như mệt mỏi, khó tập trung, cảm giác vội vàng, dễ cáu gắt hay mất hứng thú với những điều từng yêu thích.

Nghiên cứu trong lĩnh vực y học và tâm lý học đã minh chứng mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố thể chất và tâm thần. Ví dụ, sự rối loạn nhịp sinh học (circadian rhythm) không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn tác động đến các biểu hiện lo âu và trầm cảm (Yeh, 2025). Và sự căng thẳng tâm lý cũng liên quan mật thiết đến các triệu chứng phát sinh trên cơ thể như các biểu hiện tâm lý-thần kinh nội sinh (psychosomatic symptoms). Nghiên cứu trên người có triệu chứng rối loạn giấc ngủ cho thấy stress làm tăng các chứng trầm cảm và các triệu chứng thể chất có thể cảm nhận được. Đáng chú ý, lòng tự trọng và sự “bao dung với chính bạn” (self-compassion) đóng vai trò trung gian quan trọng trong việc cải thiện các yếu tố tâm lý có thể giảm ảnh hưởng tiêu cực của stress lên thể chất (Yu et al., 2018).

Bên cạnh đó, sự suy giảm chất lượng giấc ngủ cũng đóng vai trò đáng kể trong việc tăng các triệu chứng không tập trung và các biểu hiện rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) ở trẻ em, thể hiện qua hành vi quá hiếu động hoặc khó tập trung (Yeh, 2025; Yehuda et al., 2011). Tương tự, việc thiếu ngủ cũng làm gia tăng độ biến động về thời gian phản ứng (reaction time variability) trong các đối tượng có biểu hiện như ADHD, đồng thời làm trầm trọng thêm các vấn đề về sức khỏe tinh thần như căng thẳng và tâm lý tiêu cực (Smith et al., 2025).

Các nghiên cứu trên nhóm đối tượng đặc biệt như những người chơi e-Sports (thể thao điện tử) cũng đã ghi nhận sự gia tăng mệt mỏi thể chất và các dấu hiệu stress tâm lý – thể chất kéo theo giấc ngủ kém và các biểu hiện đau nhức cơ thể (Unuz & Kirmizigil, 2025). Nghiên cứu trên nhân viên y tá cũng cho thấy các yếu tố tổ chức công việc và ca làm việc ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe tinh thần thông qua sự gia tăng mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, và các triệu chứng tâm lý hay psychosomatic. Các ca làm việc ban đêm hoặc ca luân phiên đặc biệt làm gia tăng nguy cơ rối loạn giấc ngủ và mệt mỏi, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến trạng thái tinh thần (Becerra et al., 2022; Stack et al., 2017). Stack et al. (2017) cũng cho thấy bệnh nhân mắc hội chứng Sjögren’s thể hiện rõ sự kết hợp giữa mệt mỏi thể chất, mệt mỏi tinh thần và các biểu hiện nhức mỏi khác nhau gây ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống và tinh thần, với biểu hiện cụ thể như thiếu tập trung, mất trí nhớ ngắn hạn, lo lắng, chán nản và dễ kích động.

Nhìn chung, thể chất và tinh thần trong con người là một thể thống nhất với sự tương hỗ lẫn nhau. Mệt mỏi thể chất, rối loạn giấc ngủ hoặc căng thẳng kéo dài đều tác động tiêu cực đến chức năng nhận thức, cảm xúc và sức khỏe tâm thần. Ngược lại, các áp lực tâm lý và stress tinh thần cũng biểu hiện ra bên ngoài qua các dấu hiệu thể chất như giấc ngủ kém, mệt mỏi và suy giảm khả năng phục hồi. Việc nhận diện sớm các tín hiệu cảnh báo từ cơ thể như mệt mỏi, khó tập trung, giấc ngủ không sâu, hoặc cảm giác cáu gắt là rất quan trọng để kịp thời điều chỉnh nhằm duy trì sức khỏe toàn diện của con người.

4. TRONG XÃ HỘI PHÁT TRIỂN, “LẮNG NGHE BẢN THÂN” LÀ MỘT NĂNG LỰC
Trong nhiều chương trình phát triển kỹ năng, con người được dạy cách giao tiếp, lắng nghe người khác và xây dựng mối quan hệ. Tuy nhiên, có một năng lực đôi khi ít được chú ý hơn, đó là: Khả năng lắng nghe chính mình.

Khả năng “lắng nghe chính mình” trong xã hội phát triển hiện đại được xem như một năng lực quan trọng, gắn chặt với khái niệm tự nhận thức trong trí tuệ cảm xúc (Emotional Intelligence – EI). Tự nhận thức cho phép con người nhận diện rõ suy nghĩ, cảm xúc, nhu cầu và trạng thái thể chất, tinh thần của chính mình. Nhờ đó, mỗi cá nhân có thể hiểu biết được khi nào mình đang mệt mỏi, nguyên nhân gây áp lực, ảnh hưởng của cảm xúc trong các quyết định, nhu cầu thật sự cần đáp ứng, và biết tôn trọng giới hạn bản thân.

Năng lực lắng nghe chính mình thực chất phản ánh khía cạnh tự nhận thức nội tâm, một phần quan trọng trong mô hình trí tuệ cảm xúc được nhiều nghiên cứu khoa học xác nhận được biểu hiện thông qua (Freshman & Rubino, 2002; Rechberg, 2019):

• Nhận thức rõ ràng về cảm xúc và suy nghĩ của chính mình (self-awareness).
• Quản lý cảm xúc và hành vi hiệu quả (self-management).
• Hiểu và đồng cảm với người khác (social awareness).
• Xây dựng và duy trì quan hệ tốt (relationship management).

Trong các nghiên cứu về phát triển kỹ năng và quản lý sức khỏe tâm thần, việc tăng cường nhận thức về trạng thái nội tâm giúp chúng ta có thể (Rechberg, 2019; Tek Sevindik & Mansuroğlu, 2025):

• Nhận ra khi nào bản thân đang trải qua các áp lực hoặc mệt mỏi.
• Điều chỉnh hành vi để tránh vượt quá giới hạn có thể chịu đựng.
• Phân tích ảnh hưởng của cảm xúc lên các quyết định để lựa chọn hướng đi phù hợp hơn.
• Xây dựng giới hạn bản thân lành mạnh, bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần.

Lắng nghe bản thân là nền tảng phát triển cá nhân và các mối quan hệ xã hội

Không chỉ là năng lực cá nhân, việc lắng nghe bản thân còn hỗ trợ phát triển các kỹ năng xã hội quan trọng như lắng nghe tích cực người khác, đồng cảm, và xây dựng các mối quan hệ bền vững. Khi cá nhân làm chủ được cảm xúc và nhu cầu của mình, họ cũng dễ dàng hơn trong việc hiểu và ứng xử phù hợp với người khác, từ đó góp phần hiệu quả vào giao tiếp và lao động nhóm (Reeves, 2005; Tek Sevindik & Mansuroğlu, 2025)​.

Có thể nhận thấy lắng nghe bản thân không phải là nuông chiều cảm xúc. Ngược lại, đó là quá trình thu nhận thông tin từ chính mình để đưa ra những lựa chọn phù hợp hơn, có thể xem đây là một dạng “dữ liệu nội tại”. Nếu trong quản trị tổ chức, dữ liệu giúp nhà quản lý ra quyết định, thì trong quản trị bản thân, khả năng nhận diện trạng thái thể chất và tinh thần cũng là nguồn thông tin quan trọng để mỗi người điều chỉnh hành vi và nhịp sống.

5. TỪ HƠI THỞ, VẬN ĐỘNG ĐẾN KHẢ NĂNG QUAY VỀ VỚI CHÍNH MÌNH
Các hoạt động như vận động thể chất, yoga, thiền, thực hành chú tâm hoặc đơn giản là đi bộ trong trạng thái có ý thức đều có một điểm chung: tạo điều kiện để con người quay sự chú ý về cơ thể và trải nghiệm hiện tại.

Trong yoga, “lắn nghe chính mình” được thể hiện rõ qua lời nhắc “Hãy lắng nghe cơ thể của mình”, không để so sánh hay thi đua với người khác, mà để nhận biết giới hạn và trạng thái hiện tại. Điều này phản ánh đúng tinh thần của các biện pháp “chú tâm” (mindfulness) (Demarzo et al., 2014). Các thực hành mindfulness điển hình bao gồm thiền tĩnh tọa, đi bộ tỉnh thức (mindful walking) và các bài tập vận động có hướng nội (mindful movement) như yoga. Những hoạt động này kết hợp vận động với sự tập trung nội tâm, nâng cao khả năng chú ý đến cảm giác cơ thể và trạng thái tinh thần, từ đó cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần (Demarzo et al., 2014; Sars, 2022).

Hơn nữa, yoga không đơn thuần là bài tập thể dục cơ bắp, mà còn là phương tiện quan trọng để tăng cường nhận thức về cơ thể, sự hài lòng với hình thể và lòng chú tâm, ba yếu tố này đóng vai trò trung gian giúp nâng cao sức khỏe tâm lý và sự an lạc cho người tập (Tihanyi et al., 2016). Qua các tư thế và hơi thở, người tập yoga được hướng dẫn kết nối sâu sắc với cơ thể, phát triển nhận biết nhịp thở và cảm giác hiện tại, mang lại trạng thái bình an và giảm căng thẳng (Bartlett et al., 2013).

Nghiên cứu cũng cho thấy chỉ sau một buổi tập yoga, thay vì cần nhiều tuần, khả năng nhận biết cảm xúc và tín hiệu cơ thể có thể được nâng lên, đi kèm với sự thích nghi của hệ thần kinh tim mạch thể hiện qua biến thiên nhịp tim (HRV), sức khỏe tim mạch và khả năng ứng phó với stress được cải thiện (Herbert, 2021). Điều này cho thấy yoga và các vận động có ý thức tập trung vào cơ thể này mang lại lợi ích thiết thực trong việc điều tiết cảm xúc và tăng cường sự kiên cường về tâm lý.

Đi bộ tỉnh thức (mindful walking) cũng là một dạng thức tập luyện chú tâm quan trọng, kết hợp vận động nhẹ nhàng với nhận thức có chủ đích về bước chân, nhịp thở và trạng thái hiện tại, góp phần nâng cao tinh thần, giảm lo âu, stress và cải thiện sức khỏe tim mạch (Cochrane et al., 2021; Davis et al., 2022).

Tóm lại, tinh thần lắng nghe bản thân hay “lắng nghe chính mình” và “biết khi nào cần chậm lại” không chỉ giúp cá nhân đạt được sự hài hòa, cân bằng trong luyện tập mà còn là bài học quan trọng trong cuộc sống hiện đại, nơi nhịp độ nhanh và áp lực xã hội thường khiến con người quên mất nhu cầu thực sự và giới hạn của chính bản thân. Mỗi người có nền tảng thể chất, trạng thái tâm lý, hoàn cảnh và giai đoạn cuộc sống riêng biệt, do đó việc tôn trọng nhịp điệu cá nhân là cách để duy trì sức khỏe toàn diện và phát triển bền vững.

Ở góc nhìn rộng hơn, đây cũng là một bài học về cách sống. Con người không thể luôn vận hành theo nhịp độ của người khác. Mỗi người có một nền tảng thể chất, nguồn lực tâm lý, hoàn cảnh và giai đoạn cuộc sống khác nhau. Hiểu được nhịp của mình là một phần của quá trình hiểu bản thân. Và đôi khi, biết khi nào cần chậm lại cũng quan trọng như biết khi nào cần tiến lên.

6. GÓC NHÌN CỦA SHERI

CHẬM LẠI CÓ PHẢI LÀ GIẢI PHÁP CHO MỌI VẤN ĐỀ?

Cần nhìn nhận rằng “sống chậm” không phải là một giải pháp đơn giản cho mọi áp lực của cuộc sống hiện đại. Có những áp lực đến từ khối lượng công việc thực tế. Có những khó khăn liên quan đến môi trường tổ chức, trách nhiệm gia đình hoặc điều kiện kinh tế – xã hội. Vì vậy, KHÔNG NÊN lãng mạn hóa việc sống chậm hay xem mọi căng thẳng đều có thể được giải quyết chỉ bằng một vài phút nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, những khoảng dừng có ý thức vẫn có một giá trị quan trọng, giúp chúng ta nhận diện vấn đề trước khi lựa chọn cách ứng phó. Do đó, khi “chậm lại”, chúng ta có thể nhận ra rằng mình cần nghỉ ngơi, hoặc cần thay đổi cách làm việc. Cần đặt lại giới hạn, cần tìm kiếm sự hỗ trợ, hay thậm chí cần xem xét lại mục tiêu mà mình đang theo đuổi.

Vì thế, giá trị của việc chậm lại không chỉ nằm ở sự thư giãn, mà còn nằm ở khả năng tạo ra không gian cho sự tự nhận thức và điều chỉnh.

THÔNG ĐIỆP CỦA SHERI
Tại SHERI, chúng tôi tin rằng phát triển con người bền vững cần được nhìn nhận một cách toàn diện. Một con người không chỉ cần kiến thức, không chỉ cần kỹ năng nghề nghiệp, mà còn cần sức khỏe thể chất, năng lực tự nhận thức và khả năng chăm sóc đời sống tinh thần.

Đó cũng là lý do SHERI theo đuổi hành trình: Hiểu mình – Hiểu người – Hiểu cuộc sống – Sống có giá trị.

Hiểu mình không chỉ là biết điểm mạnh hay điểm yếu.
Hiểu mình còn là khả năng nhận diện trạng thái của cơ thể; Nhận diện cảm xúc; Nhận diện những giới hạn.
Và biết điều gì mình thực sự cần trong từng giai đoạn của cuộc sống.
Tinh thần đó cũng được SHERI phát triển tại HIÊN – Learning & Wellbeing Space: một không gian kết nối giữa học tập, phát triển con người và wellbeing.
Bởi chúng tôi tin rằng: Muốn đi đường dài, con người cần học cách chăm sóc cả năng lực, thể chất và tinh thần của chính mình.

THAY CHO LỜI KẾT
Có lẽ, thế giới sẽ còn tiếp tục nhanh hơn.
Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi.
Những yêu cầu trong học tập, công việc và cuộc sống cũng sẽ không ngừng gia tăng.
Chúng ta khó có thể làm cho nhịp sống chậm lại. Nhưng chúng ta luôn có thể lựa chọn cách mình bước đi trong chính nhịp sống ấy. Và dôi khi, điều chúng ta cần không phải là thêm nhiều thời gian, mà là một khoảng dừng có ý thức.
Một khoảng dừng để hít một hơi thật sâu.
Để nhận ra cơ thể đang mệt mỏi hay tràn đầy năng lượng.
Để lắng nghe những cảm xúc mà bấy lâu nay mình vẫn vô tình bỏ quên.
Để nhìn lại điều gì thực sự quan trọng trước khi tiếp tục tiến về phía trước.
Và để hiểu mình hơn.
Có những điều chúng ta chỉ có thể cảm nhận được khi chúng ta chậm lại để lắng nghe.
Chậm lại không phải để dừng bước.
Chậm lại để biết mình đang ở đâu.
Và rồi…an nhiên đi tiếp.

SHERI
Hiểu mình – Hiểu người – Hiểu cuộc sống – Sống có giá trị

Bartlett, S. J., Moonaz, S. H., Mill, C., Bernatsky, S., & Bingham, C. O. (2013). Yoga in rheumatic diseases. Current Rheumatology Reports, 15(12), 387. https://doi.org/10.1007/s11926-013-0387-2

Becerra, M. B., Gumasana, R. J., Mitchell, J. A., Truong, J. B., & Becerra, B. J. (2022). COVID-19 Pandemic-Related Sleep and Mental Health Disparities among Students at a Hispanic and Minority-Serving Institution. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(11), 6900. https://doi.org/10.3390/ijerph19116900

ochrane, K., Loke, L., Leete, M., Campbell, A., & Ahmadpour, N. (2021). Understanding the First Person Experience of Walking Mindfulness Meditation Facilitated by EEG Modulated Interactive Soundscape. 1–17. https://doi.org/10.1145/3430524.3440637

Davis, D. W., Carrier, B., Cruz, K., Barrios, B., Landers, M. R., & Navalta, J. W. (2022). A Systematic Review of the Effects of Meditative and Mindful Walking on Mental and Cardiovascular Health. International Journal of Exercise Science, 15(2). https://doi.org/10.70252/ltna9604

Demarzo, M. M. P., Montero-Marin, J., Stein, P. K., Cebolla, A., Provinciale, J. G., & García-Campayo, J. (2014). Mindfulness may both moderate and mediate the effect of physical fitness on cardiovascular responses to stress: a speculative hypothesis. Frontiers in Physiology, 5(178), 105. https://doi.org/10.3389/fphys.2014.00105

ose, J. J., & Klimoski, R. J. (1995). Doing the right thing in the workplace: Responsibility in the face of accountability. Employee Responsibilities and Rights Journal, 8(1), 35–56. https://doi.org/10.1007/bf02621254

Festini, S. B. (2022). Busyness, mental engagement, and stress: Relationships to neurocognitive aging and behavior. Frontiers in Aging Neuroscience, 14(321), 980599. https://doi.org/10.3389/fnagi.2022.980599

Festini, S. B., Mcdonough, I. M., & Park, D. C. (2016). The Busier the Better: Greater Busyness Is Associated with Better Cognition. Frontiers in Aging Neuroscience, 8, 98. https://doi.org/10.3389/fnagi.2016.00098

Freshman, B., & Rubino, L. (2002). Emotional intelligence: a core competency for health care administrators. The Health Care Manager, 20(4), 1–9. https://doi.org/10.1097/00126450-200206000-00002

Harris, K., Petitt, K., Rocha, J., Sharp, C., & Penner, F. (2025). Presence of meaning in life mediates the relationship between mindfulness and resilience in young adults. Journal of American College Health, ahead-of-print(ahead-of-print), 1–8. https://doi.org/10.1080/07448481.2025.2593321

Herbert, C. (2021). Can Yoga Boost Access to the Bodily and Emotional Self? Changes in Heart Rate Variability and in Affective Evaluation Before, During and After a Single Session of Yoga Exercise With and Without Instructions of Controlled Breathing and Mindful Body Awareness in Young Healthy Women. Frontiers in Psychology, 12(S18), 731645. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.731645

Huang, E., Zhu, X., Yao, F., & Zhao, T. (2026). The effect of perceived busyness on nostalgic consumption intention: based on compensatory control theory. Frontiers in Psychology, 17. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1722695

Kemp, E., Davis, C. D., & Porter, M. (2023). Addressing Barriers to Mental Health Wellness: Prescriptions for Marketing. Journal of Public Policy & Marketing, 42(3), 262–278. https://doi.org/10.1177/07439156221140787

Lashewicz, B., Mitchell, J., Boettcher, N., Jones, E., & Wang, J. (2020). You better be as stressed as I am: Working men’s mental health amidst workplace expectations for busyness. Work, 66(3), 645–656. https://doi.org/10.3233/wor-203207

Orth, Z., & Van Wyk, B. (2022). Discourses of Mental Wellness Among Adolescents Living with HIV in Cape Town, South Africa. Psychology Research and Behavior Management, 15(1), 1435–1450. https://doi.org/10.2147/prbm.s360145

Rahaman, M. M., Lalin, S. A. A., Hossain, M. A., & Rahman, M. Z. (2025). The link between mindfulness and workplace outcomes: does work–life balance matter? International Journal of Organizational Analysis. https://doi.org/10.1108/ijoa-03-2025-5338

Rechberg, I. D. W. (2019). Emotional intelligence and knowledge management: A necessary link? Knowledge and Process Management, 27(1), 15–24. https://doi.org/10.1002/kpm.1625

Reeves, A. (2005). Emotional Intelligence: Recognizing and Regulating Emotions. AAOHN Journal, 53(4), 172–176. https://doi.org/10.1177/216507990505300407

Sars, D. (2022). PE augmented mindfulness: A neurocognitive framework for research and future healthcare. Frontiers in Human Neuroscience, 16(e726), 899988. https://doi.org/10.3389/fnhum.2022.899988

Schöne, B., Gruber, T., Graetz, S., Bernhof, M., & Malinowski, P. (2018). Mindful breath awareness meditation facilitates efficiency gains in brain networks: A steady-state visually evoked potentials study. Scientific Reports, 8(1), 13687. https://doi.org/10.1038/s41598-018-32046-5

Sehgal, R., & Kaur, A. (2024). Role Of Mindfulness And Stress Management In Enhancing Life Skills For Sustainable Living. Shodh Sari-An International Multidisciplinary Journal, 03(02), 289–294. https://doi.org/10.59231/sari7704

Smith, J., Mason, G., Kupka, G., Sherman, C. M., Moyles, S., Dionisos, V., Christiansen, T., Barker, D., Dickstein, D., Carskadon, M., & Saletin, J. (2025). 0247 Vigilance and Reaction Time Variability After Sleep Restriction in Adolescents: The Influence of ADHD and Mental Health Symptoms. SLEEP, 48(Suppl 1), A108–A109. https://doi.org/10.1093/sleep/zsaf090.0247

Stack, R. J., Southworth, S., Fisher, B. A., Barone, F., Buckley, C. D., Rauz, S., & Bowman, S. J. (2017). A qualitative exploration of physical, mental and ocular fatigue in patients with primary Sjögren’s Syndrome. PLoS ONE, 12(10), e0187272. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0187272

Tek Sevindik, S., & Mansuroğlu, S. (2025). The transformation brought by stress management training based on Bar-On’s mixed model of emotional intelligence in nursing students: a qualitative study. BMC Nursing, 24(1), 1267. https://doi.org/10.1186/s12912-025-03913-0

Thompson, D. S., O’Leary, K., Jensen, E., Scott‐Findlay, S., O’Brien‐Pallas, L., & Estabrooks, C. A. (2008). The relationship between busyness and research utilization: it is about time. Journal of Clinical Nursing, 17(4), 539–548. https://doi.org/10.1111/j.1365-2702.2007.01981.x

Tihanyi, B. T., Böőr, P., Emanuelsen, L., & Köteles, F. (2016). Mediators between Yoga Practice and Psychological Well-Being : Mindfulness, Body Awareness and Satisfaction with Body Image. European Journal of Mental Health, 11(1–2), 112–127. https://doi.org/10.5708/ejmh.11.2016.1-2.7

Unuz, H., & Kirmizigil, B. (2025). The effects of e-Sports on physical and psychosomatic parameters: non-randomized controlled trials. The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 65(10), 1371–1380. https://doi.org/10.23736/s0022-4707.25.16592-4

Yeh, C.-B. (2025). 423. Ramelteon Reduced Anxiety/Depression And Sleep Problems Among Shift ​Workers. International Journal of Neuropsychopharmacology, 28(Suppl 2), ii135–ii136. https://doi.org/10.1093/ijnp/pyaf052.270

Yu, N. X., Chan, J. S. M., Ji, X., Wan, A. H. Y., Ng, S.-M., Yuen, L.-P., Chan, C. L. W., & Chan, C. H. Y. (2018). Stress and psychosomatic symptoms in Chinese adults with sleep complaints: mediation effect of self-compassion. Psychology, Health & Medicine, 24(2), 241–252. https://doi.org/10.1080/13548506.2018.1546014